ٍشیعری:ئیسماعیل خورماڵی

xurmaly@yahoo.de

 

سپیده‌ت باش له‌ بولێڵێ ،

که‌پڕده‌بی له‌ قه‌تاری شووشه‌ وعه‌تری قاچاخ

له‌بولێڵێ که‌ پڕده‌بی  ،

له‌ جووت بوون و له‌ خه‌رمه‌نی

ئه‌و لێوانه‌ی ماچ وخاوبوونه‌وه‌ دێنن !

له‌ بووێڵێ که‌ پڕ ده‌بی  ،

له‌ بارێژه‌ وله‌ گه‌ڵای زه‌رد

له‌ دڵداری سه‌ده‌ی نان وفاڵ وساخته‌ !

له‌ بوولێڵێ که‌پڕده‌بی له‌و ده‌نگانه‌ی

هه‌میشه‌ هه‌میشه‌ له‌ودیو ،

کچێنی گیا و

له‌و دیو به‌رائه‌تی عیشق و

له‌ودیو ڕیحانه‌ی سیاوه‌

سوێن به‌ به‌رد وسوێن به‌ ئاو و

سوین به‌ ئایه‌ و

سوێن به‌ سووره‌تی موغارت ده‌خۆن !

هه‌نێ جاریش وه‌ک و ماسی

له‌به‌ر چیغی ماڵه‌کانی قه‌وزه‌وه‌

چاو به‌ ڕۆمانی قوڵایی ئاو و

قوڵایی کۆستدا ده‌خشێنن  !

سپیده‌ت باش له‌ بوولیلێ  ،

که‌پڕ پڕی له‌وساتانه‌ی

دره‌خت به‌ سێبه‌ر و ئاو

به‌ بۆڵ و هێشوی مه‌وجه‌وه‌ خه‌ڵتان ده‌بێ !

شار به‌ڕه‌نگ و

 شار به‌درۆ

به‌درۆی شاخدار سووا‌غ ده‌درێ  !

سپیده‌ت باش له‌بوولێڵێ

له‌ یه‌که‌مین ڕۆژه‌کانی تالوکه‌دا

که‌ پڕی له‌ قیژه‌ی شاخ و

قیژه‌ی باز و قیژه‌ی ده‌وه‌ن

که‌ پڕی له‌دوکه‌ڵاوی دوا ساتی ئاوایی سوتان

له‌ زیز بوونی ئێواره‌ی ناو شه‌قامه‌ جه‌نجاڵه‌کان

ئێواره‌ی ئه‌و ڕیگایانه‌ی

پڕن له‌ سڵاوی زه‌رده‌په‌ڕ و

پڕن له‌ سڵاوی خۆش گله‌یی و

پڕن له‌ گازنده‌ی ئه‌و کچانه‌ی

عاشقن و عه‌شق په‌روانه‌ی پڕوزاوه‌ !

چران و ده‌میان به‌دوکه‌ڵ ئاخێنراوه‌ !

ئه‌و کچانه‌ی شه‌مامه‌ن وشه‌مامه‌یان

خێسه‌ له‌ بیستانی یه‌خه‌ و به‌رۆک ده‌که‌ن 

له‌ په‌یامی هه‌ڵفڕێنی مه‌مدا

ئازادی ئه‌ودیو به‌رۆک و

سه‌مای ناو ئه‌وین وفڕین پیرۆز ده‌که‌ن  !

له‌ ته‌کت دام ئه‌ی نیشتیمان 

له‌و وه‌ختانه‌ی هه‌موان به‌ ژه‌هراوی ژیان ده‌مرین

هه‌موان به‌ داخی ئه‌م هه‌ساره‌ وێرانه‌یه‌وه‌  ده‌مرین

له‌ته‌کت دام ئه‌ی نیشتیمان

له‌و وه‌ختانه‌ی

هه‌موان سوواری جه‌جاڵی مردن ده‌بین و

هه‌موان وه‌ک یه‌ک  ،وه‌ک دوورگه‌کانی مالیزیا و

ماڵه‌کانی قه‌ڵا جوجکانی تۆفانی ئاسیا

به‌سه‌ر سه‌ری تۆفانه‌وه‌

سڵاوی مردن له‌ یه‌کتر ده‌که‌ین

به‌شه‌رمێکی دۆستانه‌وه‌

له‌ دۆزه‌خی ئاو ده‌پرسین !

له‌ ته‌کت دام ئه‌ی‌ نیشتیمان

له‌و وه‌ختانه‌ی

ڕیشۆڵه‌مه‌کربازه‌کان

له‌ گۆلاوی به‌فرا

به‌بارووتی ڕاوچیه‌کان ده‌خنکێن و

گوڵه‌مێکانی* به‌یروت * یش

وه‌ک هه‌ره‌ وردیله‌ ڤنس وکه‌نارییه‌کان

به‌سه‌ر چڵی به‌فر وشه‌قامی شاره‌وه‌

به‌ بارووتی به‌یته‌کانی * نزار * ده‌خنكێن و

گوڵه‌مێکانی خۆشمان وه‌ک په‌روانه‌

له‌ باڵکۆنی هه‌زار ویه‌ک گوڵدا ،

له‌ باڵکۆنی هه‌زارو یه‌ک شیعرا ،

له‌باوه‌شی ده‌یان قه‌ڵه‌مدا ده‌فڕن وده‌نیشنه‌وه‌

ده‌نیشنه‌وه‌و ده‌فڕن !!

له‌ته‌کت دام ئه‌ی نیشتیمان

له‌و وه‌ختانه‌ی دڵدار وعاشقانی تۆ

بۆ به‌ر هه‌یوانی بزه‌یه‌ک

زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌کی لای شه‌م

وه‌ په‌یژه‌ی هه‌زاران هه‌زارهه‌ساره‌داهه‌ڵده‌زنین و

له‌ جێ ژووانی دوعایه‌کدا

به‌ سه‌‌قه‌ری شه‌رمێکه‌وه‌

به‌هه‌شتی خوا وه‌ لا ده‌نێن و

جه‌هه‌نه‌مێ هه‌ڵده‌بژیرن

جه‌هه‌نه‌مێ

نیشتیمانی به‌دمه‌ستان وهه‌موو کچه‌ کوژراوه‌کان !

نیشتیمانی گوناه وئاگر وجوانی !

نیشتیمانی بازی مه‌م و فڕینی مه‌م

باده‌ وساقی

له‌ جێ ژووانی دۆعایه‌کدا

به‌سه‌قه‌ری شه‌رمێکه‌وه‌

قه‌ڵه‌م بڕێ

له‌ کاڵه‌کی پاڕاننه‌وه‌ ڕاده‌ده‌ن و ده‌ڵێن :

خودایه‌ تۆ

ماڵه‌کانمان

 پڕکه‌ له‌ دوکه‌ڵ وله‌ جریوه‌

ده‌قه‌کانمان پڕکه

 له‌ بوێری

له‌ جورئه‌ت وله‌عیشقی مێ !

به‌هه‌شت بۆ تۆ و

ئێمه‌ ته‌نێ ڕه‌نگه‌کانی

ناو باڵی که‌نارییه‌کانمان به‌سه‌ بۆ ژیان !

به‌ هه‌شت بۆ تۆ و

ئێمه‌ته‌نێ ده‌نگ ونووزه‌ی

هه‌رزاڵێکی ووشکمان به‌سه‌ بۆ ژیان 

له‌ ته‌کت دام ئه‌ی نیشتیمان

له‌و وه‌ختانه‌ی * مینا *

به‌کراسێکی سیم داری قورمزه‌وه‌

له‌ تازه‌ دێ ،  تا ده‌گاته‌ پێنی دێ

به‌ مه‌وجێ له‌ چوون و له‌ جوانی

به‌ دووهه‌ناری سه‌ر سنگ و

به‌دووبۆڵی پڕتیشکه‌وه‌

به‌فری هاوسێ و دڵی هاوسێ و

به‌ردی هاوسێ به‌ دین ده‌با !

له‌ولاشه‌وه‌ که‌ دێته‌وه‌

 ‌هه‌مان به‌ژنی شووشه‌ ئاسا و

هه‌مان نازی هه‌ناران و

مه‌مۆله‌ی ژێر کراسی ته‌ڕ

چاوی ته‌ڕ ونازی ته‌ڕو

گه‌مه‌ی که‌روێشکه‌هه‌تاوی ، ناوچیمه‌نی به‌فر و

گه‌مه‌ی له‌شی ژێر کراسی ته‌ڕ وقورمز

دیسان به‌ور و

دیسان به‌رد و

دیسان هاوسێ به‌ دین ده‌با !

له‌ ته‌کت دام ئه‌ی نیشتیمان

له‌ودیو هه‌ڵبرژانی به‌فر و

ڕه‌قبوونه‌وه‌ی پێی ئاگردا

له‌ودیو تنۆی ناو ستیان و

له‌ودیو گوڵستانی عیشق و

ئاونگی سه‌ر هه‌رمێ ی ( مینا ) و

له‌ودیو چۆڵستانی خه‌میشه‌وه‌

له‌ ته‌کتدام ئه‌ی نیشتمان

ئه‌ی ووڵاتی ئاونگ و گوڵ

په‌روانه و گوڵ

شه‌‌‌هید و گوڵ

من له‌گه‌ڵتام !!

سپیده‌ت باش ئه‌ی نیشتمان له‌ بوولێڵێ

که‌ پڕ پڕی له‌ پرسیاری چۆله‌که‌ نه‌گبه‌ته‌کان و

له‌ سێبه‌ری کێله‌ نه‌گبه‌ته‌کان !!

که‌ پڕ پڕی له‌ توڕه‌یی ئه‌و شیعرانه‌ی

توڕه‌ن له‌ ڕه‌وه‌ز و

توڕه‌ن له‌ باز

توڕه‌ن له‌و پیاوانه‌ی

له‌ قرچه‌دا به‌فری درۆ دێنن

له‌ به‌فردا دارستانێ به‌ گڕه‌وه‌ دێنن !!

توڕه‌ن ،توڕه‌ن ئاله‌و شاعیرانه‌ی

شیعر به‌ شه‌ر‌ت ده‌نوسن و

شیعر

 به‌ شه‌ر‌ت به‌و که‌نیشکانه‌ ده‌به‌خشن

له‌ ته‌واشای ڕووت بوونه‌وه‌ و

ته‌واشای ئێواره‌ لیمۆ و

له‌ شه‌لالی

جوانیان بێ به‌شیان ناکه‌ن !!

زه‌مانه‌یه‌ ئه‌ی نیستمان زه‌مانه‌یه‌

سه‌رده‌مانێ ئێمه‌ش که‌سمان ڕازی نه‌بووین

وه‌ک په‌روانه‌ ده‌می مردن

له‌ سێبه‌ری باخچه‌یه‌کدا بمانێژن !

وه‌کو ماسی ده‌می ده‌مردن

ته‌نها چه‌م و کچانی ئاو

به‌‌‌‌‌‌‌حیکمه‌ت ومه‌له‌ و ئه‌وینمان بزانن !!

زه‌مانه‌یه‌ ئه‌ی نیشتمان زه‌مانه‌یه‌

ده‌بێ ژیان

تاماوی چ ژه‌هرێکی لێ بتکێ

وه‌ختێ کۆتره‌کانی عیشق

به‌‌گمه‌وه‌ هه‌ڵده‌پڕوزین !

وه‌ختێ

(مۆنالیزا )کانی ووڵات

مینا وه‌نه‌وشه‌ی چه‌م سیاو

به‌ ستیانی چکۆڵه‌ی هه‌زار ڕه‌نگه‌وه‌

ووشک هه‌ڵدێن !!

نه‌ده‌میان به‌ ماچێ ده‌گاو

نه‌ ڕۆحیان به‌ ختوکه‌یه‌ک ته‌ڕ ده‌بێته‌وه‌ !

ده‌بێ ژیان

تامی چ ژه‌هرێکی بات

وه‌ختێ به‌فر

ده‌می بارین و پرووشه‌

له‌سه‌ر برژانگی عه‌یاره‌ کچێ

داده‌نیشێ

لێ ی دانیشێ و

به‌ده‌می ته‌وسه‌وه‌ بڵێ :

یارانی خاک

هه‌موو ساڵێکتان به‌خۆشی

شاخ و شه‌هید

گوڵ و قه‌یره‌

هه‌موو ساڵێکتان به‌خۆشی

له‌ هه‌زاره‌یه‌کی نوێ و

له‌ ساڵێکی نوێ

به‌ده‌می ته‌وس وژه‌هری ته‌شه‌ره‌وه‌ بڵێ

 

یارانی خاک به‌خاک بڵێن :

سڵاو خاکی داماو سڵاو

به‌رد ده‌گریه‌ و

ئاو ده‌گریه‌ و

سیاسه‌ت بازه‌کانی تۆش هه‌ر ده‌خه‌نن !

ئاسمان ده‌گری و

هه‌ساره‌ و باران قژ ده‌ڕنن

سیاسه‌ت بازه‌کانی تۆش هه‌ر ده‌خه‌نن !

زه‌مانه‌یه‌ خاکی داماو

 زه‌مانه‌یه‌

ڕۆیی شاخ و شه‌و شۆڕش ڕۆیی

ڕۆیی خوێن و خه‌ون و خه‌رمانه‌ ڕۆیی

ئه‌مێستا کێ

به‌ڵاڵوکی موحیبه‌تێ

له‌نێو ده‌می ئه‌م ڕۆژانه‌ت ده‌نێ

ئه‌وین به‌ تاڵانی ده‌ڕوا و

عه‌تر به‌ نارنجۆکی قاچاخ و

نارنجۆکیش

وه‌ی

 وه‌ی له‌ نازی نارنجۆک

به‌مسکی ئاین ده‌مه‌شێ و

به‌ تکتی به‌هه‌شت ده‌مه‌شێ !!

وای خودایه‌ ئێمه‌ و وه‌ته‌ن

چه‌نه‌ پڕین له‌ تالووکه‌

له‌ ده‌مێکدا

پیریمان خولیای گه‌نجیه‌ و

وه‌ک هه‌نووکه‌ له‌ ئێواران

له‌ چڵی ژه‌هر چایه‌ک و

له‌ پایزی شیعر

دێڕی سه‌خت و دڵی سه‌خت

وای له‌ پایز

وای له‌ دڵ و

دێڕی سه‌خت

تازه‌ گوزه‌شت ئه‌و ڕۆژانه‌ی

من له‌ عیشقا

به‌رماڵم به‌ به‌رماڵه‌که‌ی سندیباد و

غه‌زه‌لم به‌ غه‌زه‌لی وه‌فایی ده‌ڕۆی !

سڵاو په‌روانه‌ مێ سڵاو

سڵاو کچه‌کانی ووڵات سڵاو

تاک تاک وه‌رن

سه‌رتان بنێن به‌ سنگمه‌وه‌

سێبه‌ری هه‌ر تاڵه‌ موویه‌ک ده‌ڕۆن

وه‌کو ئه‌وسا

پڕه‌ له‌ ئاگر و

پڕه‌ له‌ ختوکه‌ و

پڕه‌ له‌ قه‌سیده‌ !!

به‌ر په‌نجه‌ره‌ی هه‌ر باسوقه‌

گۆشتێکی من ده‌ڕۆن

پڕه‌ له‌ ئازادی و

پڕه

‌ له‌ ئه‌ندێشه‌ی هه‌زار ڕه‌نگه‌ و

پڕه‌

 له‌ گه‌نمی به‌ که‌روێشکه‌ی هه‌ڵاژانتان !

دره‌ختێکی ڕه‌شتاڵه‌م و مینا جاران

به‌فر به‌ ئاڵۆش و

ئاڵۆش به‌ به‌فرتان ده‌ده‌م !

درۆ ناکه‌م په‌روانه‌ مێ درۆ ناکه‌م

ڕێ ی شه‌قامی هه‌ر باڵێکم بڕۆن

پڕه‌ له‌ ئێواره‌ و

پڕه‌ له‌ سرودی نازتان !!

ده‌بێ ژیان

تامی چ ژه‌هرێک بات

وه‌ختێ به‌فری سه‌ر برژانگ و

به‌فری میوان

به‌ده‌می ته‌وسه‌وه‌ بڵێ

یارانی خاک به‌خاک بڵێن

کێ ده‌زانێ هه‌نوکه‌ تۆ

بۆ خوڕه‌می عه‌تری دزراو ده‌گریت ؟

یان یان بۆ ئازادی دزراو ده‌گریت ؟

کێ ده‌زانێ هه‌نوکه‌ تۆ

که‌شتی برینی ئه‌مجاره‌ت

ده‌گاته‌ ڕۆخ

یان هه‌ر له‌ڕێ

 غه‌ور ده‌بێ و

نیشتیمانیش

 وه‌ک زۆرمان ، گۆڕ غه‌ریب ده‌بێ !

 یان ئه‌ویش وه‌ک هه‌نێ شه‌هید

به‌شی به‌شی

 نه‌ختێ حه‌رف و

به‌شی

 تۆزێ شمشاڵ ده‌بێ !

شه‌یپوور ده‌گری‌ و سنوور ده‌گری و

سیاسه‌ت بازه‌کانی تۆش هه‌ر ده‌خه‌نن !!

ئه‌ی نیشتیمان

 

 

 

                                 به‌فرانباری / 2005 /ئه‌ڵمانیا