مه‌له‌ی ته‌وره‌كان

ده‌نگێ له‌تاراوگه‌وه‌ بۆ نیشتیمان

 

شیعری : ئیسماعیل خورماڵی

 

دره‌نگ شه‌وێ ، ئۆقیانووسێ به‌گشت مه‌خلوقی ئاوه‌وه‌

هانای ژیان بۆ هه‌ساره‌ ده‌با و

نیشتمانێ به‌سروشت و هه‌ساره‌وه‌

هاوارێ بۆ قه‌ڵه‌م ده‌با و

ووڵاته‌كه‌ی منیش ئه‌وڕۆ

له‌سپی ترین كوشتاری چاره‌نووس و

له‌نێوسپی ترین جه‌نگدا ،

 وه‌ دوی ده‌نگدا

یه‌خه‌ی داد و یه‌خه‌ی ژه‌هر و

یه‌خه‌ی به‌خت و یه‌خه‌ی عیرفان ده‌گرێ !

یه‌خه‌ی به‌ورو یه‌خه‌ی ئاگر

یه‌خه‌ی هه‌ور و یه‌خه‌ی هه‌تاو

یه‌خه‌ی فڕین و

 په‌روانه‌ و شۆڕش ده‌گرێ !!

كه‌رنه‌ڤاڵه‌ و جه‌نگه‌ و گره‌و

ووڵات ده‌نگی له‌گیا ده‌وێ

ده‌نگی له‌ئاو

ده‌نگی له‌تۆ ،

ده‌نگی له‌من ده‌وێ !!

كه‌رنه‌ڤاڵه‌ و جه‌نگه‌ و گره‌و

ووڵات گێژه‌ڵوكه‌ی ده‌نگی ده‌وێ !

له‌گوێ بانی ماڵه‌ گوندان

ئه‌و ڕیحانه‌ و

 ئه‌و نازنازی ده‌نگی ده‌وێ !

له‌سێبه‌ری پیره‌ به‌ردی ته‌قالادا

ئه‌و سێبه‌ری خه‌باتێكی نوێ ی ده‌وێ !

له‌بێستانه‌ تاره‌كانی ژیان

شه‌مامه‌ی ڕۆشنایی ده‌وێ !

له‌سه‌نگه‌ری برسیه‌تیدا

نانی ده‌نگ و گولله‌ی ده‌نگی ده‌وێ !

به‌یادی شاخ

كوڕی به‌ور و كوڕی ناو هه‌لاجی ده‌وێ !

كه‌رنه‌ڤاڵه‌ و جه‌نگه‌ و گره‌و

بازی ووڵات ، وه‌ بنمیچی ئاسمانه‌وه‌

باڵی ده‌نگ و

باڵی هه‌ڵفڕینی ده‌وێ !!

سه‌ده‌ی جه‌نگه‌ و

سه‌ده‌ی گره‌و

ده‌ی هانایه‌ك

له‌م جه‌نگی چاره‌نووسه‌دا نه‌جاتم به‌ن

تلم ده‌ن به‌ودیو گومان و

 دڵه‌ڕاوكێ و هه‌ڵله‌رزیندا

 

به‌چاوان ئه‌ی ووڵاتی زامار به‌چاوان

من وه‌كو خۆم ، هه‌ر ئه‌مێستا

به‌ده‌می قه‌ڵه‌مێكه‌وه‌ دێمه‌ هانات

بێ جیاوازی شاخ و شاخت

بێ جیاوازی شار و شارت

چه‌م و چه‌مت ، نان و نانت

بێ جیاوازی له‌ڕه‌نگه‌كان

 هه‌موو شتێ بۆ تۆ

هه‌ر ئه‌مێستا

ده‌نگ و فڕینم ده‌نێرم

باز و ماسی ،

 نان و قه‌سیده‌م ده‌نێرم !

به‌چاوان ئه‌ی ووڵاتی زامار به‌چاوان

ئه‌ی دایكی من له‌سه‌وزه‌ڵه‌ و له‌تاوێر و له‌باراناو

ئه‌ی دایكی من له‌زریكه‌ و له‌گوناه و له‌په‌ڕۆی ڕه‌ش

دۆش نه‌تگرێ من ئه‌مێستا ، هه‌ر ئه‌مێستا

له‌م به‌حره‌ غه‌ریبانه‌وه‌

له‌م سنووری كفر و گوڵ و باخچانه‌وه‌

وه‌كو ئاوی گۆلاو ،

ئه‌ڕژێمه‌وه‌ له‌شی جۆگه‌كانت

به‌سات و به‌زكر و به‌حاڵی ده‌روێشه‌وه‌

ده‌نگێ به‌سێبه‌رت و ده‌نگێ به‌هه‌تاوت ده‌ده‌م

گه‌رچی ئه‌ی خاك

ده‌نگم ده‌نگی بڕوایه‌كه‌

له‌ودیو ڕه‌نگه‌كانی ده‌سه‌ڵات و

له‌ودیو ماڵه‌كانی ده‌سه‌ڵات و

له‌ودیو هه‌یبه‌تی ڕه‌نگه‌وه‌

له‌و دیو گه‌نده‌ڵی ڕه‌نگه‌وه‌

به‌ڵام ، به‌ڵام دڵنیابه‌

شه‌نگه‌ڕۆژی هه‌موو ڕه‌نگه‌كان له‌قه‌ڵه‌م دایه‌

بۆ تۆ

ژماره‌ی هه‌موو كۆسته‌كان

له‌گلێنه‌ی قه‌ڵه‌م دایه‌

بۆ تۆ !

ده‌نگم

ده‌نگی مێژوو

ده‌نگم

 ته‌په‌ی پێ ی ئاڵایه‌تره‌

به‌سه‌ربانی كۆمارێ تره‌وه‌

ده‌نگم وژه‌ی ناو قامیشه‌ڵانه‌ و

له‌شكری شمشاڵی كه‌سكه‌ !

ده‌نگم جۆشی

كوره‌ی ئاسن گه‌رێكی خۆتانه‌

ئه‌ی كوردستان

كوره‌یه‌ك مه‌حشه‌ری پاچ ته‌ورو ته‌وراس !

ده‌نگم ده‌نگی شه‌وه‌كانی به‌ور و

قاقای شاخ و

 هاژه‌ی خوێنی ڕه‌قیبانه‌ !

كه‌رنه‌ڤاڵه‌ و جه‌نگه‌ و گره‌و

ئاده‌ی یاران

هه‌لهه‌له‌یه‌ك بۆ گه‌ڕاننه‌وه‌ی كه‌ركوك و

هه‌موو چاڵه‌ نه‌وته‌كانی ووڵات لێ ده‌ن

شاییه‌ و چۆپی له‌قه‌ڵه‌م جوانه‌ !

شاییه‌ و ئاگر له‌به‌فر جوانه‌ !

شاییه‌ و سه‌ما له‌ دار و

ناز له‌جۆگه‌ی عه‌یار جوانه‌ !

دڵ له‌دڵ نه‌ده‌ی ئه‌ی خاكی په‌روانه‌ و گوڵ

من وه‌كو خۆم

هه‌ر ئه‌مشه‌و له‌توێشه‌به‌ره‌ی شاخه‌ شوانی دابانێكدا

به‌بزنه‌ ڕێ ی هه‌ڵه‌دن و یاخ سه‌مه‌ردا

نان و قه‌ن و

نان و ده‌نگ و

نان و به‌ڕه‌زای قه‌سیده‌ت بۆ ده‌نێرم !!

هه‌ر ئه‌مشه‌و به‌ناو خوڕه‌می هه‌ساره‌دا

له‌سه‌ر پشتی خێرا ترین

ئاسكه‌ ڕووبار

نان و ده‌نگ و

نان و بروسكه‌ت بۆ ده‌نێرم !!

بروسكه‌یه‌ك له‌كۆڵنه‌دانی ( بێ كه‌س ) و

بروسكه‌یه‌ك له‌خه‌نجه‌ری به‌ر پشتوێنه‌ی ( تاهیر به‌گ ) و

بروسكه‌یه‌ك گوڵ ته‌قه‌ڵی بروسكه‌یه‌ك

له‌كڵاوی سه‌ر ( قانع ) و

بروسكه‌یه‌ك خه‌ڵتان به‌عه‌شقی ( نالی ) و

بروسكه‌یه‌ك ته‌ڕ به‌ مه‌له‌ی ( مه‌حوی )

لێ  بروسكه‌یه‌ك ئه‌ی خاك

له‌هه‌یوانی ( خانی ) و ( بۆتان ) وه‌

عیشق هه‌ناری مه‌م و زین بێنێ !

بروسكه‌یه‌ك له‌ ( هێمن ) ی ( مهاباد ) و سابڵاخه‌وه‌

عه‌شق ( قازی ) و ( كۆمار ) بێنێ !

بروسكه‌یه‌ك له‌ئاگری ( دیار به‌كر ) و ( ماردین ) ه‌وه‌

عیشق ده‌نگی به‌ورو ده‌نگی ( یه‌ڵماز ) بێنێ

بروسكه‌یه‌ك له‌ ( قامیشلی) و ( حه‌سه‌ك ) ه‌وه‌

هه‌م عیشق وهه‌م ڕاپه‌رین و هزر بێنێ !!

له‌ده‌روونی خۆشت ئه‌ی خاك

دیسانه‌وه‌

له‌ڕه‌شه‌بای سلێمانی و

له‌قه‌ڵاتی پیره‌ شار و

له‌هه‌ڵه‌بجه‌ و له‌قه‌ڵای گوڵ عومه‌ره‌وه‌

خوێن و گۆران ، خوێن و شه‌هید بێنێ !

كه‌رنه‌ڤاڵه‌ و جه‌نگه‌ وگره‌و

ده‌نگم ده‌نگی ڕۆژنامه‌یه‌كه‌ له‌ ( بڕه‌ش )

له‌خانه‌ی ئه‌شكه‌وته‌كانه‌وه‌ ده‌رده‌چێ !

ده‌نگم ده‌نگی

دورگه‌یه‌كه‌ به‌سه‌ر شانی تۆفانه‌وه‌

مینا ماڵه‌كانی  ناو  كۆڵۆمبیا

سڵاوێ له‌عیشقی نیشتمان ده‌كا !

سڵاو ئه‌ی به‌وره‌كه‌ی شه‌ڵاڵ به‌خوێن

ئه‌ی به‌وره‌كه‌ی په‌لامار و سوێن

ده‌نگم

 بۆ تۆ

ئاسكی باسك و دارستانی سه‌وزه‌ڵه‌یه‌ !

ده‌نگم

بۆ تۆ

په‌ڵه‌ ده‌غڵی به‌كه‌روێشكه‌ی شاره‌زوور و

كوچه‌ی به‌سێبه‌ری

هه‌ورامانی چه‌رمه‌ڵه‌یه‌ !

كه‌رنه‌ڤاڵه‌ و جه‌نگه‌ و گره‌و

من ئه‌مێستا بازێكی دوو سه‌رم و

ڕێ یه‌كی دوو سه‌رم

سه‌رێكم پڕه‌ له‌ متبوون و

سه‌رێكم پڕه‌ له‌ماڵی كڵاو كوڕه‌ نه‌گبه‌ته‌كان

سه‌رێكم پڕه‌ له‌گۆمی قه‌ڵه‌م

گۆمی مێژوو

 گۆمی كۆست و

گۆمی پایز !

به‌ڵام ئه‌ی خاك دڵنیابه‌

پڕیش بین له‌گۆمی مردن

وه‌ك دارستان ته‌ور مه‌له‌مان تیا بكا

جارێكی تر

ئاسمان به‌هه‌ساره‌وه‌ گڕ بگرێ

بستێ له‌تۆ ئاگر ناگرێ !

ئاو به‌مه‌وج و ماسی یه‌وه‌

به‌هه‌شت

 به‌هاری بسووتێ تۆ ناسووتێ ی !

جارێكی تر

گه‌ر دره‌ختی هه‌موو جه‌نگه‌ڵه‌ تاره‌كان

به‌وری هه‌موو كیشوه‌ره‌كان ، وه‌پێوه‌ن چن

جارێكی تر تۆ پێوه‌ن نابینیته‌وه‌ !

كه‌رنه‌ڤاڵه‌ و ئه‌مێستا من

به‌هارم و سه‌نگه‌ر له‌پایز ده‌گرم

گوڵم و سه‌نگه‌ر له‌خوێن و خار ومار ده‌گرم

ئه‌مێستا من ئه‌ی نیشتمان

( كێلستانم ) و به‌ڵام نازی ( گوڵستانم ) هه‌یه‌

( چۆڵستانم ) و به‌ڵام نازی ( گوڵستانم ) هه‌یه‌

هه‌ر بۆیه‌ ئه‌وێستاكه‌ش من

شورایه‌كم له‌نێو ئه‌ماره‌تی ژان و

فڕینێكم له‌نێو خێلی ،

 ته‌یره‌ كوژراوه‌كانی ئێواره‌ و

خوناوێكم له‌شۆڕشی

 خونچه‌كانی ناو سپیده‌ و

ده‌مه‌ شێری سه‌كۆیه‌كم

گڵم ئاگر

ئاوم ئاگر !

سرودێكم ، نركه‌ و ناڵه‌ی قه‌ڵه‌مێكم

له‌ودیو قه‌ڵای مێردانه‌وه‌

تۆ ته‌واشا

چزه‌ی چ ئاسنێكی تاو سه‌ندووم له‌نێو ئاوا

له‌ڕێ ی خاك و كه‌رنه‌ڤاڵی تۆدا

چۆن وه‌ستاوم

له‌پشت شاخی پیره‌ شاخ و

له‌پشت ئاوی پیره‌ زێ وه‌

له‌پشت دارستانی سه‌ربژه‌وه‌

چۆن وه‌ستاوم

له‌پشت كێلستان و

له‌پشت پایزی بادینانه‌وه‌

چۆن وه‌ستاوم !

له‌دووی ئه‌وان

له‌پشت ئه‌وان ده‌نگم دووه‌م

دووه‌م ده‌نگم

به‌خۆم و شاخی قه‌ڵه‌م و

به‌خۆم و به‌یتی ئاگر و

به‌خۆم و خه‌می غوربه‌ت و تاراوگه‌وه‌

ده‌نگم ده‌نگێكه‌ ته‌نێ بۆ خاك

ده‌نگێ چی تر ، گلك و قارچكی ڕووناكی

ژێر دره‌خته‌كانی تاریكی ووڵات نه‌دزن !

ده‌نگێ چی تر ، ده‌می شكۆفه‌مان

به‌گڕ و ژه‌هر نه‌ئاخنن !

ده‌نگێ چی تر له‌مه‌حشه‌ری

گومان و ڕامان لامان دا

گومان له‌دره‌ختی هه‌ڵله‌رزیوی جاران

گومان له‌هه‌ساره‌ی حه‌په‌ساوی جاران

گومان له‌ڕه‌وه‌زی واق وڕماوی جاران

ده‌نگێ چی تر له‌مه‌حشه‌ری

گومان و ڕامان لامان دا

گوومان له‌ ئه‌نفال و

گوومان له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ و

گوومان له‌حه‌شرو نه‌شری كۆڕه‌ومان

 

 

 

به‌فرانباری / 2005/ئه‌ڵمانیا