شیعر دەسبازی جەستەیە

یۆنا فولاخ بە دیاریكراوی بە هۆی جەربەزەیی و بە ئاشكرا بە كارهێنانی ئیرۆتیكایەك كە ئەو كات باو نەبوو، بە یەكێك لە گرنگترین نوێخوازانی شیعری ئیسرائیلی هاوچەرخ دادەنرێت. لە ساڵی 1944 لە دایكبووەو لە ساڵی 1985 كۆچی دوایی كردووە. باوكی میخائیل فولاخ لە جەنگی (48) بە گوللەی هاوڕێكەی كوژراوە، ئەو كات تەمەنی چوار ساڵان بوو. هەر لە شەقام لە دایكبووە و لە شەقام ژیاوە و لە شەقام كۆچی دوایی كردووە، ناوی خۆی خستۆتە سەر باوكی.
شاعیر (ماكسیم جیلان) هێزی شیعری ئەوی كەشف كردووە و بە (جفرائیل موكیدی) نووسەری ناساندووە، ئەویش یەكەم كەس بووە كە لە گۆڤاری (عخشاف) ساڵی 1964 یەكەم شیعری بۆ بڵاو كردۆتەوە. هەر لە ساڵی 1972 بووە بە یەكێك لە كەسە نزیكەكانی دەستەی نووسەرانی وەرزنامەی (سیمان كریئاه) و (مناحیم بیری) نووسەر، كە دوو كتێبی بۆ چاپ كرد. یەكێك بووە لە دامەرێنەرەكانی گۆڤاری (بشیتا) كە لە شیعردا گرنگیان بە بەكارهێنانی زمانی رۆژانە دەدا.
لە تەمەنی (21) ساڵیدا بە ئارەزووی خۆی چۆتە نەخۆشخانەی دەروونییەوە، ئەو كاتەی كە كۆمەڵێك حەبی تریاكی (LSD) قووت دەدا، ئەو ئەزموونەی لە كۆمەڵێك لە شیعرەكانی وەسف كردووە، لەوانەش قەسیدەی: ئەگەر بۆ سەفەری LSD چوویت. لە ساڵی 1981 نەخۆشی شێرپەنجەی لێ بە دەر كەوتووە، لە دوای سێ ساڵان هەر بەو نەخۆشیە كۆچی دوایی كردووە.
لەساڵی 1982 لە گۆڤاری (عیتون 77) شیعرێكی بڵاو كردەوە، ئەو شیعرە بە هۆی بابەتەكەیەوە گەردەلوولێكی بەڕوودا وڕوژاند. شیعرەكە لەبارەی (تفیلین) بووە، تفیلین ئەو ئامرازە یەهودییە پیرۆزەیە كە بۆ خواپەرستی بەكاری دەهێنن و لە دەوری سەر یان مەچەكیان دەئاڵێنرێت، شاعیر (تفیلین)ی لە سیاقێكی تەواو سێكسیدا بەكار هێناوە، لە قەسیدەكەدا دەڵێت: تفیلین لە پێناو من بەكار بێنە/ لە دەستمی بئاڵێنە/پێمی دابێنە/ بەسەر جەستەمدا بە نەرمی بێهێنە و بیبە/بە باشی پێمی بوخرێنە/هەموو شوێنێكم بوڕوژێنە/ لەو پەڕی هەستەوە لە هۆش خۆم بەرە/بە سەر .... دابێنە/لە كەمەرم ببەستە/ هەتا زوو رەحەت بم. بەهۆی ئەو قەسیدە (مریام جلزار) جێگری وەزیری پەرەوەردە و رۆشنبیریی بە (چوارپێی شێتگیر) وەسفی كردووە، هەروەها هاوڕێی شاعیری (زلدا فوز)ی ئایندار بە هۆی بڵاوبوونەوەی ئەو قەسیدەیە پەیوەندی لەگەڵ بڕیووە.
ئەزموونە سۆزدارییەكان بنەمای نووسینەكانی ئەو بوون: گرنگیدانی ئاشكرای بە سێكس، گرنگیدان بە هەستی مرۆییانە بێ ئەوەی ئینتمای خۆی بۆ رەگەزێك دیاری بكات.. ئەزموونی ژنانە، ترسان لە مەرگ، گرنگیدان بە شێتی.. هەندێك لە شیعرەكانی بۆ زمانی ئینگلیزی و ئیتاڵی و بیدشی تەرجەمە كراون. لە كۆمەڵە شیعرەكانی: شتەكان 1966، دوو باخچە 1969، پڕشنگی دڕندە 1983، فۆرمەكان 1985، دیمەن 1985، زێترم دەوێت كۆمەڵە شیعرێك بوو لە دوای مردنی بڵاو كرایەوە.
 

گرفتی ناسنامە
 
چ گۆرانیەك دەڵێیت چۆلەكە
كەسێكی دی
لە گەرووت گۆرانی دەڵێ
كەسێكی دی
گۆرانیەكەتی نووسیووە
لە ماڵەوە دەیڵیتەوە
بە گەرووی تۆ
ئەی چۆلەكە ئەی چۆلەكە
ئەوە چ گۆرانیەك دەڵێت
كەسێكی دی ئەو گۆرانییە
بە گەرووی تۆ دەڵێتەوە.

 
 

خۆشەویستەكەم مردووە
 
جاران
پێویستم بە هەرچی هەبا
ئەو دەیدامێ
هیچ نەماوە
هەموو شتەكانی پێدام
بەڵام ئێستاكە مردووە
ئەو تاوانە ئێستا روویدا
من دەتوانم
بەس گوێم لێبگرن دەزانم
ئەو زیندووە
ئەو مردووە
خوێنێكی گەش، خوێنێكی رەق
خوێنێكی بە جۆش و خرۆش، خوێنێكی رەش
گوتم دەژی، هەتا هەتایە تۆ دەژی
هەمیشە لێرەی
بۆ منی
بەڵام من هەر بۆ تۆ دەگەڕێم، هەر دەگەڕێم
هەتا هەتایە دەگەڕێم
بۆ تۆ
یاسا هەمیشە یاسایە
چیمان هەیە تا بدوێین لە بارەیەوە

 
 

ئەو مردووە

گەر ئامادەین فریای كەوین
بیر بكەوە، بیر بكەوە
ئامادەین وەك ئوتومبێلی فریاكەوتن
فریای كەوین
لەولا پۆلیس و دادوەری دێن
دێن و غەرامەمان دەكەن
چونكە یاسا هەر یاسایە
یاسا
زیندووە
بەڵام هاوڕێكەم مردووە
خوێنێكی گەش
خوێنێكی رەق
خوێنێكی بە جۆش و خرۆش، خوێنێكی رەش
ئەگەر گوتیان هەتا هەتایە تۆ دەژی
هەمیشە لێرانە دەبیت
من هەر دەگەڕێم دەگەڕێم
تا هەتایە
بۆ تۆ
بۆ تۆ

 
 
 
ژێدەر:
نقلا عن انترنيت "هكذا تحدث كوهين" ترجمة: نائل الطوخي GMT 17:15:00 2009 الثلائاء 18 أغسطس
http://hkzathdthcohen.blogspot.com/2009/08/blog-post_14.html